Блекаут

Showing posts with label Толкин. Show all posts
Showing posts with label Толкин. Show all posts

31 January 2009

Контрацепција кај елфите

Овој смешниов веб-стрип Ирегулар вебкомик има баш смешна епизода:

стрипче со елфката и крадецот

Превод:

Крадецот: Значи, Алвиса, ако елфите живеат по илјадници години, како не сте успеале да се намножите толку да ги истиснете другите раси и да го завладеете светот?
Алвиса: Елвските деца цицаат по дваесет години, забите им растат по 20 години и се неподносливо непослушни по околу 100 години, а им треба и околу 200 години да научат да одат сами по нужда.
Крадецот: Ааа... така.
Алвиса: Да. Елфите развија ефикасна контрацепција уште пред да откриеме како се користи огнот.

29 May 2007

Кога жените не ги сметале за луѓе... (продолжение)

Во претходниот пост на темава, ги повикав читателите да придонесат со пронаоѓање на тоа како е решен преводот на тоа дело на Толкин кај нас. Арно ама, со оглед на тоа што на волкот му е дебел врато оти сам си коле овца, штом наидов на „Господарот на прстените, Д.3, Враќањето на кралот“ издаден од АЕА и Мисла во 2002 година, на 115 страница најдов како Офелија Ковиловска и Ромео Ширилов го превеле дотичниот дел („Битка на Пеленоровите полиња“):
Му одговори еден студен глас: „Не стој меѓу Назгулот и неговиот плен! Или тој ќе те убие и тебе кога ќе ти дојде редот. Ќе те однесе далеку, во куќите на тажењето, од другата страна на темнината, каде што ќе го изедат твоето месо, а твојот свенат ум ќе биде оставен гол пред Окото без клепки!"

Се слушна ѕвекот на меч што излегува од канијата. „Прави што сакаш, но јас ќе те спречам ако можам!"

„Ќе ме спречиш мене! Глупаку! Ниеден жив Човек не може да ме спречи мене!"

Тогаш Веселко ги чу најчудните од сите звуци во тој миг. Се чинеше дека Дернхелм се смее, а неговиот јасен глас беше како ѕвонење на челик. „Но јас не сум жив човек! Пред тебе стои жена. Јас сум Еовина, ќерката на Еомунд. Ти стоиш меѓу мене и мојот владетел и сродник. Бегај ако не си бесмртен! Зошто, сеедно дали си жив или дојден од гроб, ќе те уништам само ако го допреш!"
За жал, преведувачите тргнале по најбуквалниот пат, а решението не е ефективно. На македонски „јас не сум човек, јас сум жена“, звучи апсурдно. Според мене, подобро ќе било целата шема да ја заменат со „нема маж од мајка роден“ (со второто се одвратува вниманието од „маж“, малку се обопштува) или пак „нема јунак“, за да се добие контраст со изјавата на жената која го прокламира својот идентитет.

27 May 2007

Кога жените не ги сметале за луѓе...

Некои јазици се родово-слепи, но некои во самата своја структура имаат вткаено родови димензии. Го сметам за одраз на патријахатот тоа што некои јазици имаат ист зборот за „маж“ и „човек“ (човечко суштество, еднина од „луѓе“) , при што имаат посебен збор за „жена“. На пример, англискиот - man, woman. Ова е слично на некои македонски дијалекти, во кој зборот „дете“ се однесува на „машко дете“, а женските се бројат одделно:
Колку деца имате? - Имам две деца и едно чупе.
Особено интересен проблем е како да се преведе на делот во „Господар на прстените: Враќање на кралот“ поврзан со легендата за кралот-вештер од Ангмар за кој се знае дека „no man can kill him“. Јунаците првобитно го интерпретираат тоа како „не може да биде убиен од човек“ или „никој не може да го убие“, но всушност со дејствието се открива дека значењето на пророштвото е дека „не може да биде убиен од маж“ - оти го убива жена, принцезата Еовин. Вицот е нели, во тоа што во оригиналот читателот прво несвесно го прифаќа едното значење, па потоа другото.



Ако го имате преводот при рака, пишете како е решено, мислам дека АЕА објавија официјално издание на книгата.

Сцената е омаж на Шекспировиот „Магбет“ (Macbeth), за којшто е прорекнато дека не може да биде убиен од човек роден од жена (no man of woman born...). Него го суредува Мекдаф, кој наводно не бил роден по „природен“ пат, туку преку еден вид насилен царски рез - утробата на неговата трудна мајка била распорена да го извадат.
Macb. Thou loosest labour
As easie may'st thou the intrenchant Ayre
With thy keene Sword impresse, as make me bleed:
Let fall thy blade on vulnerable Crests,
I beare a charmed Life, which must not yeeld
To one of woman borne

Macd. Dispaire thy Charme,
And let the Angell whom thou still hast seru'd
Tell thee, Macduffe was from his Mothers womb
Untimely ript
Дигресивна фуснота: Mrs. Wang goes to Minas Tirith - одлична пародија на горенаведениот филм