06 март 2012

„Девојчето што бере тутун“ меѓу традицијата и современието

Вечерва на Вечери на женски права се прикажува филмот „Девојчето што бере тутун“ на Билјана Гарванлиева, снимен во с. Коџалија и Радовиш.

Следи дискусија за можностите и перспективите на младите жени заробени помеѓу традицијата и современието на која ќе учествуваат Билјана Гарванлиева, Кристина Хаџи-Василева и Артан Садику.

Почеток од 19.00 ч, кино „Фросина“, влез слободен.

23 февруари 2012

Зошто во Македонија нема стрипови за деца?

Недостатокот на издаваштво за стрипови за деца е силен економски индикатор кој укажува на отсуство на писмено население заинтересирано за развојот на нивните најмлади.

Изданија на Дизни од Србија, Хрватска и Бугарија (јануари-февруари 2012).

09 февруари 2012

Македонија: Мраз во центарот на Скопје

Коловозите на главните булевари во центарот на Скопје се чисти, но тротоарите и помалите улички во општина центар се нерасчистени и смрзнати. Дел се прекриени со слоеви мраз, снег што се истопил па се смрзнал, комбинации од стврднат снег и фрлена „сол“ и слично. Весникот Фокус објави вест дека властите не сакале да објават вонредна состојба за да „докажат“ дека биле спремни за снегот.
.
Булевар Митрополит Теодосиј Гологанов, вечерта на 8 февруари.
Една уличка во близина на Универзална сала. Оваа и сликите под неа се направени на 9 февруари.

Разни видови слоеви и дупки во нив на ул. 9 мај

Ул 29 ноември е најголема сообраќајница во областа, изгледа сосем исчистена.

Снег претворен во мраз на ул. 20 октомври.

Тротоар на ул. Рајко Жинзифов.

Слоевите на ул. Никола Тримпаре.

Тротоарот пред Т.Ц. Буњаковец. Тротоарот на другата страна од бул. Партизански одреди изгледа сосем исчистен.

Има ли AKTA (ACTA) врска со Македонија?

Деновиве низ светот на големо се дискутира околу договорот АКТА (ACTA - Anti-Counterfeiting Trade Agreement, односно „Трговски договор против фалсификување“) и дел од таа дискусија се одвива и во македонските нови медиуми.

Написи со вести и објасненија може да се најдат на сајтовите на Метаморфозис, IT.com.mk, Ентер, Кајгана..., а релевантните линкови ги прибира и агрегаторот Пинг.мк.

Договорот АКТА, како и нему сличните закони во САД, СОПА и ПИПА, иако во моментов не се однесува директно на Македонија, сепак може да има големо влијание на корисниците на Интернет од земјава бидејќи сите ние користиме голем број сервиси и сајтови кои се наоѓаат во зони кои се под влијание на ваквите прописи, дури и ако се исклучи секогаш присутната можност нашата држава да се придружи, односно го прилагоди својот правен систем на нив.

 Договорот е потпишан од низа значајни земји, но не  ратификуван. На ниво на ЕУ, се чека да го ратификува Европскиот Парламент - кој може и да не го прифати и во таа насока се насочени напорите на активистите од континентот.

Сликичка од напис за АКТА на Радио МОФ

Следните медиуми на македонски јазик до сега имаат изразено интерес на темата (забележително е што повеќето не се домашни)

Следните блогови имаат објавено постови на оваа тема:
 а на АКТА се однесуваат и постари постови, од времето на нејзиното иницирање:
Знаете ли и за други извори?

07 февруари 2012

Балкан: Онлајн платформа за следење на извештаи од области погодени со рекордните снежни врнежи

Пренесено од Глобал војсис на македонски. Авторка: Даница Радишиќ.


Овој пост е достапен и на:
English · Balkans: Online Platform Launched to Track Reports From Areas Hit by Record Snowfall

Од минатата недела, Балканот е погоден со големи снежни бури, какви што не се видени повеќе од една деценија. По необично долгиот период во кој немаше симптоми на типична балканска зима, минатата недела донесе скоро непрекинати врнежи на снег низ целиот регион, вклучително и брегот на Јадранско Море каде ретко паѓа снег.

Луѓе чистат снег со лопати од улица во Сараево. Рекордните снежни врнежи го парализираше транспортот во босанската престолнина, каде што е прогласена вонредна состојба. Фото: Сулејман Омербашиќ, авторски права © Demotix (5/02/12).

Српската државна телевизија, РТС, како и други медиуми во петокот известија дека Владата објавила вонредна состојба, додека граѓаните известуваа дека има критични ситуации низ целата земја и дека општинските служби слабо си ја вршеле работата при решавање на проблемот со снежните врнежи во голем дел од урбаните области.

Според написот насловен „Снегот ја блокира Србија, вонредна состојба во 27 општини, препорака да не се оди на училиште“ (на српски), началникот на секторот за вонредни ситуации на српското МВР, Предраг Мариќ, наводно изјавил во петокот:
Во 27 општини во Србија е прогласена вонредна ситуација заради јаките снежни врнежи. Мариќ на агенцијата Бета и рекол дека најтешка ситуација е во Сјеница, Ивањица, Пријепоље, Црна Трава и Сурдулица, каде висината на снежната покривка достигнала околу 2 метри. Според него, снабдувањето со струја е „релативно добро“, дефектите брзо се отстрануваат и нема долготрајни исклучувања на електричната енергија…
Мариќ исто така ја најави можноста за прогласување на општа вонредна состојба на државно ниво, што Владата го стори во неделата вечер, меѓу другото откажувајќи ја наставата во сите училишта во Србија најмалку до петок, 10 февруари.

Неколку работни акции беа организирани од онлајн заедницата во Србија и регионот за справување со снегот и во обид да се воспостави функционална состојба барем во урбаните области, како #lopataup, организирана од еден од лидерите на онлајн заедницата, Зоран Торбица и другите локални корисници на Твитер од Белград.

Во меѓувреме, Ал Џезира Балкан, неодамна воспоставената регионална редакција на мрежата за вести Ал Џезира, заедно со тимот на Ушахиди воспоставија платформа за следење на верифицирани информации за сите поврзани состојби, од блокирања на патиштата, снемување електрична енергија, до други критични точки и информации од целиот регион. Ушахиди е платформа базирана на слободен софтвер која служи за прибирање информации, визуализација и интерактивно мапирање која веќе беше користена во Србија веднаш по  земјотресот во Краљево (анг.) во ноември 2010 да се мапира и следи штетата во таа област.

Харис Алишиќ, раководителот на тимот за нови медиуми на Ал Џезира Балкан, ја објави платформата вечерта во неделата. Од тогаш многу членови на онлајн заедницата, меѓу кои и некои од авторите на Глобал војсис, се придружија на тимот на Ал Џезира-Ушахиди во улога на куратори кои ги следат и верифицираат извештаите од регионот.

Адаптираната платформа на Ушахиди е поставена на  официјалниот веб-сајт на Ал Џезира, додека извештаите може да ги праќа било кој преку следните канали:
- преку СМС на +387644218661
- преку Твитер со користење на хаштаговите #kolaps #sneg #snijeg #lopataup #iskljucenje
- преку е-пошта на oluja2012@aljazeera.net („бура2012“)
- или преку внесување информации директно во формулар на табот „испратете извештај“ (pošaljite izvještaj) на страницата на Ал Џезира

Доколку сакате да волонтирате, односно да вложите дел од своето време за мапирање на критични области и ви е позната употребата на онлајн алатки, контактирајте ги авторката на написов, или Харис Алишиќ преку Твитер, или оставете коментар на Глобал војсис, и ќе ве контактираме со повеќе информации за тоа како би можеле да помогнете. Исто така ве покануваме да праќате извештаи од својата област преку Твитер со користење на некои од горенаведените хаштагови, кои автоматски се собираат од платформата и потоа ги прегледуваат луѓе од тимот на Ал Џезира и волонтери.

Луѓе во Босна се обидуваат да бутнат кола заглавена во длабок снег. Фото: Сулејман Омербашиќ, авторски права © Demotix (5/02/12).

Напишано од Danica Radisic · Преведено од Филип Стојановски
Објавено на 7 февруари 2012 9:11 GMT

24 јануари 2012

Најбрзиот гитарист на светот

Џон Тејлор, најбрзиот гитарист
на светот во 2011 г.
„Најбрзиот гитарист на светот не е Еди Ван Хален, ниту Ингве Малмстин, ниту оној типон од Морбид Ејнџел…“ објаснуваат (на англиски) од „Вајерд“.

Најбрз гитарист на светот е Џон Тејлор (28), наставник по музика од Вестминстер, Колорадо, САД. Титулата се заснова на освојување на Гинисов рекорд, преку свирење на „Бумбаров лет“ од Николај Римски-Корсаков.

За да го собори рекордот, Тејлор се снимил пред сведоци и ја пратил снимката на жирито, чии членови ја пуштале забавено за да потврдат дека навистина свири како што треба. Човекот свири гитара од свои 13 години и за да го постигне рекордот посветувал по 1 час дневно на вежбање на „летот“.

11 јануари 2012

Македонија: Преглед на проекти за краудмапирање

Борис РистовскиБорис Ристовски објави преглед на македонските проекти што користат краудмапирање (crowdmapping) и ги замоли локалните корисници на Интернет да одговорат на неговата анкета, која е дел од истражувањето за магистерски труд.

09 јануари 2012

Триумфалната порта во Казахстан

На 16 декември 2011 година, на Дваесетгодишнината од независноста на Казахстан, претседателот Нарсултан Назарбајев ја отворил Триумфалната порта „Мангилик Ел“ во Астана. Наводно, Портата, подигната на иницијатива на претседателот и станала уште еден симбол на казахстанската независност.



Видеово е денес еден вид хит на Фејсбук, гледам многу луѓе од Македонија го споделуваат и коментираат.

За отворањето на слична градба во Македонија, неколку недели подоцна, има пишано Никола Гелевски на Окно.мк во текстот „Стаписани пред Триумфалната порта“*. Всушност официјално македонската верзија се вика „Порта Македонија“, иако според Сеад93 сепак кај народот е одомаќено името Триумфална капија.

Рефлексно крстење

Кога ќе се комбинира помодарство и суеверие (празно вршење на ритуални дејствија без духовна суштина – зар ако си верник треба поттик да ти биде географската местоположба, а не внатрешниот порив) се добива и земја во која „сите“ се „големи“ „верници“ натопена во криминал и лицимерие, во кои истите тие се соучесници. Па потоа –истите– демек се чудат зашто ни било неубаво.

Погорниов коментар го напишав откако го прочитав краткиот текст на Елена Јовановска од БезПардон.мк насловен „Автобусот не е ниту црква, ниту манастир“.
Веќе подолго време сум сведок на една појава која ми боде очи и која воопшто не ми е јасна. Се почесто ми се случува кога ќе поминам покрај црква, било пешки или во автобус, да видам некој во моја близина што се прекрстува и гледа накај црквата.

Прво тоа го правеа двајца – тројца. Потоа станаа повеќе. Прво беа млади. Сега почнаа тоа да го прават и стари. Да не е заразно? Или нешто се сменило, па старите почнале да учат од младите?

03 јануари 2012

Македонија во 2012 г.: Предизвикот на климатските промени

This post is also available in | Овој пост е достапен и на
- македонски преку Блогерај: Македонија во 2012 г.: Предизвикот на климатските промени
- English: Macedonia in 2012: The Challenge of Climate Change 


Во неволја сме. Т.е. Македонија е. Лошо ни се пишува ако не почнеме да анализираме, размислуваме и да ги прилагодиме нашите одлуки кон решавање на проблемите на кои укажува најновата студија на УНДП за проценка на економското влијание на климатските промени (Assessing the Economic Impact of Climate Change).


Според извештајот:

  • Енергијата ќе стане многу поскапа.
  • Ќе имаме помалку вода. Инвестициите во хидроелектрични централи ќе бидат безвредни.
  • Земјоделството исто така нема да вреди, оти ќе има сè помали приноси. Многу скоро очекуваните штети ќе ги надминат тековните приходи. 
  • Ние немаме аналитички капацитет = како општество и како држава, немаме поим за тоа што се случува. И не сакаме да знаеме.

Општината сече дрвја на кејот во Велес. Велешани велат дека
водостојот на Вардар никогаш не бил толку низок во декември (2011).

Нашите врвни политички лидери никогаш не зборуваат за проекции по наредните избори, а времето го користат на приватизација на природните и економски ресурси во полза на олигархиите по партиска и семејна линија. Нивните следбеници се маат со националистички фантазии за освојување соседни полиња или поделба на земјата по етничка основа преку војна или референдум - но никогаш не зборуваат за условите за живот во таквите политички ентитети. Веројатно се убедени дека со остварување на нивните политички цели, сè друго магично ќе се суреди. Гледање на големата слика, анализирање и планирање на децениско или генерациско ниво со цел подобрување на јавното добро, во Македонија е отсутно во XXI век исто како што било отсутно во XVIII.

Прочитајте го извештајот, ако не цел, барем главните заклучоци (Executive Summary).
Кои ви се приоритетите за нареднава година? Нареднава деценија?

30 декември 2011

Цензура: Весник само со позитивни вести

Како честитка за Нова година, Никола Бојков од блогот Интернет маркетинг.мк споделил еден…
„…позитивен концепт со кој хрватскиот дневен весник 24sata веќе втора година им се обраќа на читатeлите во очи пред Нова Година.
Така, 24sata во денешното издание ќе содржи само весели вести без трагедии, корумпирани политичари, злосторства, црни хроники итн, со цел позитивно да влијаат на своите читатели, допринесувајќи кон повесела новогодишна атмосфера.“
Такви медиуми, базирани на „позитивност“, веќе постојат. Се викаат провладини медиуми и во нив не се споменуваат одговорните за трагедии, корумпирани политичари, виновниците за злосторства и нивните наредбодавци, соучесници итн, „со цел позитивно да влијаат на своите читатели“ во директна полза на претходно споменатите.

Не случајно „позитивната вест“ од насмеаната насловна на 24 сата е промоција на приватниот живот на корумпираниот политичар/бизнисмен Керум  (градоначалник и сопственик на супермаркети - секоја сличност е ненамерна). Ко што кажа еден пријател „Кога гледам МРТВ се прашувам дали живеам во Македонија или Калифорнија“. Како што некои верни гледачи на СИТЕЛ мислат дека во Кратово нема социјални случаи.

Општествената улога на медиумите е да помагаат во откривањето на вистината, не во козметичкото создавање виртуелни реалности. Ако еден весник сака уредувачката политика да му биде забавни содржини за деца, треба да се прекрсти во „Другарче“, „Росица“ или „Микијев забавник“. Зборуваме за сериозни медиуми или за претпријатија кои ги водат морони?! Или само опортунистички подлизурковци кои сметаат и дека читателите се морони и овци.

Photo: Ben Hopper via I see three


Интересно како некои медиуми постојано наоѓаат изговори да не си ја вршат општествената функција. Те не било убаво да се пишува за малверзациите и заташканиот обид за тероризам од навивачите во авионот во текот на Европското кошаркашко првенство, да не се расипувала општонародната веселба. Потоа, никому ништо. Повторно во интерес на доброто расположение, сеа за празнициве не било убаво да се кажуваат „лоши работи“ за тие што ги прават да не ги пецне совеста (кога веќе законот ништо не им може – ама шшш, и за тоа не треба да се пишува). Што е важно што народот едвај врзува крај со крај, важно на гладните да им се сервираат „добри вести“ за најбогатиот слој население.

Одбивам да ми го перат мозокот, макар и ненамерно како блогеров. А вие?

26 декември 2011

Македонија: Новогодишна елка од пластични шишиња

Инспирани од примерот (анг.) на литванскиот град Каунас, на 25 декември во Градскиот парк во Скопје група македонски твитерџии направи Новогодишна елка од пластични шишиња, со цел да ја „подигне свеста и личната одговорност кон средината во која живееме“.

Дрим-тимот пред #елкамк -  on Twitpic
Елката и тимот. Кликнете на сликата за поголема/нескратена верзија.
Фото : Димитар Атанасов.
Организаторите на акцијата ги користеа нивните блогови (Тамара Атанасовска, Душица дебармаалка, Дарјан Раденковиќ, Јована Тозија) како почетна точка за брзата кампања преку социјални медиуми #елкамк.

Дрвото остана да стои и во текот на ноќта, а ако сиромасите кои собираат пластика за рециклирање од улиците и конејнерите за ѓубре не го пожнеат, авторите планираат соодветно да го отстранат по Нова година.

Ѕирнете ја големата фотогалерија од двата дена на акцијата.

22 декември 2011

Каде се Бо Мекејлеб, Мухамед Али Јашари и Мартин Нешковски во изборите на личности на годината?

Македонските медиуми ја отпочнаа сезоната на доделување титули за личност на годината. И лево и десно се пропуштаат луѓето кои на овој или оној начин суштински ја одбележаа 2011 година. Е оти така?
За ова претходно пишав на Пинг.мк.

Лестер Бо Мекејлеб. Како може да се пропушти најдобриот играч на кошаркарската репрезентација кој беше избран и за еден од петте најдобри на целото европско првенство? Можеби затоа што не е припадник на „Гоцевата раса“?!

Мухамед Али Јашари и Мартин Нешковски. Другите двајца, млади момчиња, секој на свој начин беа невини жртви на нашето општество, чија смрт укажа на најлошото и најдоброто меѓу нас, а многумина поттикна да се замислат и можеби да си го променат животот на подобро. Нивните случаи беа претворени во табу теми и изигнорирани од послушниците за моќниците да ја избегнат одговорноста, особено командната.

На Фејсбук исто така ја искоментирав веста дека претседателот Иванов доделил одликувања за храброст.

При тоа, не ги оспорувам заслугите на одликуваните луѓе, но мислам дека ќе беше доблесно постхумно да се признае храброста на Мухамед Али Јашари, ученикот кој беше убиен додека го бранел другар му од насилници пролетоска во ГУЦ во Скопје.

Исто така, мислам дека сведоците на убиството на Мартин Нешковски кои не дозволија случајот да се заташка и го покренаа револуционерното движење против полициска бруталност преку социјалните мрежи исто така заслужуваат признание.

10 декември 2011

Сирија: Ослободете ја Разан Газави

Овој пост е превод на текстот од Амира ал Хусаини објавен на Глобал војсис на англиски јазик под лиценцат Криејтив комонс-наведи-извор, како дел од специјалното покривање на протестите во Сирија во 2011 г. Преводов наскоро ќе се појави и на Глобал војсис на македонски.

Сириските власти ја имаат уапсено блогерката Разан Газави на сириско-јорданската граница на 4 декември 2011. Газави патувала во Аман да учествува на работилница за слободата на печатот во арапскиот свет кога била уапсена. Апсењето предизвика критики и бес од блогери и активисти од целиот свет, кои побараа нејзино итно ослободување.

Газави е сириска блогерка и твитерџика родена во САД, која има пишувано и за Глобал војсис онлајн и за Глобал војсис адвокаси. Таа е меѓу ретките блогери од Сирија што пишува под нејзиното вистинско име, залагајќи се за правата на блогерите и активистите уапсени од сирискиот режим, како и за правата на припадниците на сексуалните и други малцинства.

Постер „Ослободете ја Разан“ објавен од нејзините поддржувачи веднаш по проширувањето на веста за нејзиното апсењеПостер „Ослободете ја Разан“ објавен од нејзините поддржувачи веднаш по проширувањето на веста за нејзиното апсење


Нејзиниот последен пост, од 1 декември 2011 година, го прославува ослободувањето на сирискиот блогер Хусеин Грер, кој 37 дена бил држен во задочеништво од сириските власти. Таа изблогирала:
Ноќва Хусеин си оди дома, каде што ќе ја гушне силно жена си, а сè ќе биде готово наскоро.
Активните корисници на Интернет кои подигнаа узбуна по нејзиното апсење на платформите за социјални медиуми, го забележаа овој ироничен момент.
Разан Сафур од Сирија твитна:
@RazanSpeaks: Разан Газави ја подигаше јавната свест за притворениците, пишуваше за нив и ги поддржуваше. А сега стана една од нив. #FreeRazan #Syria [хаштагови: Ослободете ја Разан и Сирија]
и додаде:
@RazanSpeaks: Со мислите и срцето сме со тебе @RedRazan. Ти си една од најхрабрите луѓе што сум ги запознал на Твитер. #FreeRazan #Syria
Друг сириски блогер, Саса, забележа:
@syrianews: Скоро секој твит на мојот тајмлајн сега го содржи хаштагот #FreeRazan. Дали нè слушате, сириска полицијо? #FREERAZAN
Колегата од Глобал војсис, Сириецот Анаш Ктиеш се потсети:
@anasqtiesh: Разан ме претстави на прекрасниот тим од @globalvoices и заради неа се придружив како преведувач и автор. #FreeRazan
Сириецот Шакиб ал Џабри гневно се обрати на Арапската Лига:
@LeShaque: Еј Арапска Лиго. Како ви оди со погрешната стратегија? Сè уште верувате дека Башар ќе се реформира? #Syria #FreeRazan
За тоа време, Чанад Бахраини изрази жалење:
@chanadbh: .@RedRazan, @alaa и @abdulemam сите беа на првата Средба на арапски блогери во Либан во 2008. Денес се во затвор или во илегала #FreeRazan
Искусниот египетски блогер Алаа Абдел Фатах е во притвор во Египет под лажно обвинение, а блогерот од Бахреин Али Абдулемам се крие во Бахреин, каде што властите го бараат под обвиненија за неговиот блогерски активизам. Обајцате се меѓу првите блогери во нивните земји.

Во меѓувреме, доверливи пријатели се грижат за сметките на Разан на Твитер и Џимејл, како и за нејзиниот блог. Нејзиниот профил на Фејсбук е исто така деактивиран од пријатели.
Неодамнешнит твит од нејзиниот профил на Твитер вели:
@RedRazan: Разан веќе не го раководи својот профил на Твитер, туку ние, нејзините пријатели и поддржувачи! #FreeRazan
За повеќе реакции за апсењето на Газави, ве молиме проверете го хаштагот #FreeRazan на Твитер. Објавена е и страница на Фејсбук (на арапски) со повик за нејзино пуштање.

01 декември 2011

Македонската блогосфера во германски медиум: Цајт Онлајн

This post is also available in | Овој пост е достапен и на
- македонски преку Блогерај: Македонската блогосфера во германски медиум: Цајт Онлајн
- English: Macedonian blogosphere in German media: Zeit Online




Влијателниот германски магазин Цајт (Zeit) објави напис за македонската блогосфера и општата ситуација со медиумите. Јас бев цитиран како извор за развојот на блогосферата.
Написот содржи линк кон пост на англиската верзија на Глобал војсис за говорот на омраза меѓу Македонија и Бугарија. Кога го видов, го посетив написот и го ажурирав линкот до твитер профилот на еден од изворите. Истото беше корегирано и во преводот на шпански од Адриана Гутиерез. За тоа разговаравме на Твитер, што го забележа Внукот, кој потоа објави критика на некои аспекти на цитираниот текст, на македонски и англиски јазик.

Така, германскиот напис предизвика повеќе муабет од она што може да се претпостави само преку читање на коментарите под него.

30 октомври 2011

„Вест“ со платно е-издание: предизвици за е-маркетинг

Нафрлање на неколку првични перцепции… Од вчера, весникот „Вест“ ја ускрати можноста сите негови написи да се читаат во електронското издание бесплатно, а наспроти тоа воведе плаќање за пристап до е-издание кое изгледа исто како печатеното, достапно преку друг сајт наречен е-Прес.
Со регистрација и избирање на некој моделите на претплата, можете да го читате “Вест” во автентична форма, односно со идентичен изглед како и печатениот весник.
Основната претпоставка е значи дека луѓето толку многу го сакаат изгледот на печатениот весник, што би платиле екстра за да го имаат на увид.

Преку истиот систем достапни се и такви изданија и на другите два дневни весници на МПМ, „Дневник“ и „Утрински весник“, но за разлика од „Вест“ кај нив нема најава дека ќе има ускратување на содржините кои досега се објавуваа во ХТМЛ-формат на нивните сајтови. Можеби се работи и за еден вид експеримент да се види дали тактиката која е применета сега на порталот на „Вест“ е поефективна – за некои написи има тизер и повик да се прочита целата содржина во платното издание.
Изданието во форма на флипинг бук е оптимизирано за прегледување на компјутер или преносен уред.
Со оваа премиум услуга можете да пристапите до вашиот омилен весник веднаш штом ќе излезе од печат, каде и да сте во светот!
Флипинг бук (анг. „книга која се прелистува“), односно флеш-интерфејс за прикажување ПДФ-фајлови, се нема покажано кујзнае како на веб. Го сакаат дизајнерите навикнати да работат за принт, но не го користат најголем дел од познатите весници кои имаат рентабилни производи што ги продаваат на нет. На пример, „Вајерд“, еден од водечките светски магазини – има печатено издание, има „обичен“ веб на кој се достапни сите написи и има издание/апликација за ајпад кое се наплаќа. Иако во печатеното издание де факто тие беа пионери во примена на иновативен визуелен дизајн, немаат воведено флип-бук издание – кое бара многу поголеми ресурси за прикажување од обичен, класичен ХТМЛ. Слично и со „Њујорк тајмс“ – немам видено флипбук таму, туку се наплатува за пристап до одредени содржини во ХТМЛ-формат и/или апликации за таблети (не апчиња) и „умни“ мобилни телефони.

До сега не ги имам пробано опциите за претплата, па не знам дали под флипинг бук МПМ подразбираат и посебни апликации/формати за преносни уреди. На тоа гледам со резерва и бидејќи во моментов не ми се достапни податоци за користење на такви уреди во Македонија.
Сепак, и да има специјално прилагодување за мобилни уреди, ми се чини дека и со тоа целната група останува прилично ограничена. Ваквиот пристап може да биде интересен за членовите на дијаспората што се корисници на таблет-компјутери (ајпади, на пр.) и веќе биле навикнати на печатеното издание, па сега им недостасува.

Прашање е и колку дијаспората ја интересираат вакви содржини од Македонија. Од тој аспект, веројатно не е случајно што еден од ударните недостапни написи во денешното издание е оној за забраната за влез на пејачката Гавазова во Австралија.

vest_gavazova_paywall

(Дополнителен предизвик во натерувањето да почнат да плаќаат е фактот дека ако дијаспората ја интересирале содржини од Македонија, тие низ годиниве се навикнати да имаат бесплатен пристап до нив во „обичен“ веб-формат.)

Форматот на „Вест“ кој е со слична големина како ајпад може и да нуди смисла да се чита на тој начин, но за успешно и кеифско читање на „Дневник“ и „Утрински“, кои се со далеку поголеми димензии, веројатно би требало да не се потпираат само на експорт во ПДФ, туку да се прави посебно издание за овој формат (и за на екран од лаптоп или десктоп ПЦ).

’Екстра‘ содржината што се добива со ваквите електронски изданија наспроти досегашното е увид во огласите од печатеното издание. Тоа им значи на огласувачите и издавачите, но не сум сигурен дека е пресуден фактор за купување претплата кај обичниот читател. Историски гледано, единствено „Утрински“ има правено обиди да пренесе дел од огласите од печатеното во изданието на веб и тие функционираа океј… информативно, но не и нападно – можеби затоа што пренесените огласи беа некролози.

Во промотивните пораки на „Вест“ се насетува потпирање на лојалноста на читателите. Читателите се перципираат како потрошувачи кои не можат без својата дневна доза на весникот, па ако не ја добијат е-изданието им се нуди како надокнада за снемувањето на печатеното.
Иде­ја­та, впро­чем, е да го нап­ра­ви вес­ни­кот што по­дос­та­пен: ако не го нај­деш “Вест” во тра­фи­ка, ку­пи го на Ин­тер­нет!
И на крај, ценовникот. Цената на трафика за сите овие весници е по 15 денари. Цените за пристап до електронските изданија се исто така исти, и изнесуваат:
Ценовник:
Едно издание: 10 денари
Неделна претплата: 60 денари
Месечна претплата: 250 денари
Три месечна претплата: 700 денари
Шест месечна претплата: 1100 денари
Годишна претплата: 2100 денари
Разликата во цена меѓу печатеното (15 денари) и е-изданието (10 денари) не е голема. Ако се земе предвид дека на македонскиот пазар токму цената е пресудниот фактор за успех на било кој производ за масовна потрошувачка, би очекувал поголемо намалување. Особено ако се земе предвид дека трошоците за печатење и дистрибуција имаат лавовски удел во цената на весникот на трафика. Откако ваквото електронско издание ќе се подготви (што го прават бездруго, на англиски sunk cost) тогаш секој дополнително купен примерок е чист ќар (видете на англиски термин economies of scale).

Од друга страна, читателот на весник на хартија не го купува само поради огласите, туку најпрво затоа што му одговара хартијата како медиум, го купува доживувањето на прелистување на различни места и положби… итн. Но, можеби од „Вест“ или МПМ процениле дека ќе имаат многу читатели и со ваква цена. Ако таа проценка е точна, тогаш и нивниот профит ќе биде поголем.

На сајтот на „Вест“ линкот од менито насловен „Претплата“ води кон празна страница, на „Дневник“ нема никаква информација за претплатување, а само на сајтот на „Утрински“ има понуда за претплата во следнава форма:
месечна: 390 денари,
тримесечна 1.170,
шестмесечна 2.340,
годишна 4.680 денари.
За претплата во странство информации на тел:
            +389(0)2 3089-306      
Очевидно, добивање нови преплатници за печатеното издание преку веб-изданијата не е приоритет за одделите за маркетинг при весниците на МПМ. „Утрински“, кој има најмногу направено на темава, не нуди електронски контакт за заинтересираните за претплата во странство, ниту основни информации, туку бара заинтересираните да платат меѓународен разговор за да дознаат. Ако цените и за другите весници се исти (би требало да бидат, оти и се исти и по примерок) може да заклучиме дека претплатата на е-изданието е поефтина.

Дали повлекувањето на овој потег сега е поврзано со најавите за скора продажба на МПМ, како елемент на проширување на портфолиото што би требало да ја зголеми вредноста на целата куќа при финалната проценка е нешто во кое немам увид. Како потег од страна на „Вест“, редакција која за многу работи имала храброст прва да воведе разни иновации е интересно од многу аспекти.

Со оглед на тоа што голем дел од содржините од странство на сите весници на МПМ се слични (агенциски вести од големи агенции веројатно набавени „на више“ преку повисоки нивоа на тековниот сопственик, германскиот ВАЦ), важно е кои ќе бидат фактори на диференцијација.

Оти, голем дел од потенцијалните муштерии постапуваат според правилото „зошто да плаќам за пристап до нешто што го има бесплатно на други сајтови?“. Така, платеното (платното, платежното?) е-издание се соочува со незамислива конкуренција за луѓе кои се навикнати да размислуваат само во рамки на македонскиот пазар за печатени весници, оти оние содржини кои тие ги поставуваат зад „платежен ѕид“ (paywall) се оддалечени само клик подалеку на други сајтови.

Предност на „Вест“ е што во минатото имал храброст да се спротивстави на диктати да не се објавуваат некои информации од јавен интерес прогласени за табу-теми (како за инцидентот со навивачите кои ќе го урнеле авионот за Литванија и последователните обиди да бидат замолчени). За тој весник пишуваат некои од најпопуларните и меѓу мислечкиот дел од народот најцитирани колумнисти во земјава („Сакам да кажам“ и „Ефтини приказни“).

Таквата репутација за ексклузивност може да ја надградат на пр. со објавување сеопфатни истражувачки стории само во платеното е-издание. Така платеното е-издание би имало дополнителна вредност и во однос на печатеното и на бесплатното веб-издание, а не како што е сега само во однос на второто. „Вест“ се исто така популарни кај младите поради добриот микс на покривање на естрада, а јас ги ценам поради покривање на културата. На пр. имаат најдобри филмски рецензии – кои за жал не се многу чести, а и најдобри и најинтересни препораки за филмови во рамките на ТВ-водичот во петок.

Дискусии на темава се развија на:

16 октомври 2011

Ден за блогерска акција: Храна

This post is also available in | Овој пост е достапен и на
- македонски преку Блогерај: Ден за блогерска акција: Храна
- English: Blog Action Day 2011: Food


Како што беше претходно најавено преку Глобал војсис, денес е Денот за блогерска акција (Blog Action Day). Блогерите од цел свет се поттикнуваат да се придружат и да дискутираат за тема од глобална важност. Оваа година тоа е храната, оти денес се паѓа и Светскиот ден на храната. На Твитер : @BlogActionDay и #BAD11.
Не е предонца и вие да пишете пост за било кој аспект на храната, од гладот до рецепти. Јас се обврзувам дека ќе известам за учеството на македонските блогери во пост за Глобал војсис. Досега, според  списокот на учесници, се имаат пријавено тројца, а еден објавил и пост:
Еве примери за други постови од целиот свет...
Како мој придонес, еве неколку фотографии снимени денес на пазарчето Буњаковец во Скопје, Македонија.

13 октомври 2011

Умрел информатичарот Денис Ричи

Умрел легендарниот информатичар Денис Ричи (Dennis Ritchie) чие трајно наследство дало огромен придонес за развојот на нашата цивилизација во последните децении на XX век.

Според Ксени Жардин од БоингБоинг, веста прв ја пренел Роб Пајк преку Гугл плус. Таа напиша за Ричи:
Тој беше дизајнерот и оригиналниот автор на програмскиот јазик C, како и централна фигура во развојот на Јуникс (Unix). Голем дел од својата кариера помина во Лабораториите на Бел (Bell Labs). Добитник е на Туринговата награда во 1983 година и на Националниот медал за технологија (на САД) во 1999 г.
„Влијанието на Ричи е слично на Џобс, само помалку видливо,“ забележал Џејмс Гримелман на Твитер. „Неговиот поинтер сега покажува кон void *; неговиот процес заврши со излезан код 0.”

Dennis MacAlistair Ritchie
Една од ретките јавни фотографии на Денис Ричи (1941-2011). Извор: Википедија, во јавен домен.


Таксгедо ги искористил зборовите од класичниот учебник за C (The C Programming language) напишан од Ричи да создаде облак со термини во негова чест, пишувајќи:
Денес изгубивме еден технолошки џин. Денис Мекалистер Ричи, сосоздавач на Јуникс и на програмскиот јазик C со Кен Томпсон, почина на 70-годишна возраст. Ричи има огромен придонес за компјутерската индустрија, директно и индиректно влијаејќи (подобрувајќи) ги животите на повеќето луѓе во светот, без разлика дали се за тоа свесни или не.
Ендигојап понуди уште поексплицитна споредба (на англиски):
[Исак Њутон] еднаш рекол дека тој стои на рамењата на џинови. Денис Ричи беше џин на чии рамења стоеја луѓе како Стив Џобс.
….
Не го знаете? Тој е таткото на C, без кој не би биле напишани оперативнити системи како Виндоуз и Епл. Игри, програми, апликации на вашиот Епл и Андроид не би постоеле. Многумина го нарекуваат татко на информатиката, поради неговите многубројни постигнувања…
За читателите кои на факултет не полагале Вовед во програмирање со некоја верзија на C како нивни прв објектно-ориентиран програмски јазик можеби ќе биде потешко да го осознаат влијанието на овој скромен и повлечен човек, кој не се фалел со своите подвизи, ниту се претворил во бизнис икона. На пример, повеќето модерни оперативни сисистеми како ГНУ/Линукс и Мек ОС на Епл потекнуваат од Јуникс. Компјутери кои работат на Јуникс или ГНУ/Линукс во основа ја одржуваат инфраструкурата на Интернет, служејќи како сервери или рутери, или како платформи за работа на апликации како пребарувачот на Гугл.

12 октомври 2011

Стрип-работилници со Џамал Игл во Скопје, Битола и Велес

This post is also available in | Овој пост е достапен и на
- македонски преку Блогерај: Стрип-работилници со Џамал Игл во Скопје, Битола и Велес

- English: Macedonia: Comics Workshops with Jamal Igle from DC Comics



Американското катче организира работилници со авторот на стрипови Џамал Игл (@JamalIgle) од ДЦ Комикс. Звучи како одлична прилика да се научи нешто повеќе за оваа уметност. Првата беше најавена за Скопје, а потоа  Макстрипови информираше дека ќе има и една во Битола.
Значи, распоредот е:
За повеќе информации весникот Дневник објави и интервју со Игл, а во линковите од Макстрип има и негови цртежи и насловни страници, како оваа со Младите Титани.

За постов може да дискутирате и на Пинг.мк.

PS
Преку Гугл плус дознав дека за активностите во Велес е поставен и  настан на Фејсбук.

04 октомври 2011

Суредување медиуми во стил на режимот на Милошевиќ

На 24.09.2011. на Алфа ТВ – Вести во рамки на коментарот „Неделна сабота(жа)“* беше емитуван инсерт од вест од РТС од 1999 г. Во веста се означуваше одреден човек како предавник кој се радува на несреќата на својата земја, што многумина го сфатија како алузија на тековните практики во Македонија.

Во инсертот се работи за Славко Ќурувија (српски Славко Ћурувија), новинар и издавач, кој се осудил во лице да им плесне на властодршците што мисли за нивната лузерска политика. Набрзо потоа е убиен под официјално неразјаснети околности.

Бидејќи голем дел од нашата јавност и не е баш запознаен со поновата српска историја (освен за продукцијата на турбофолк-озборувања), мислам дека Алфа требаше да обезбедат дополнителни информации и за последиците од практиката за прогласување за предавници на луѓето кои имаат храброст да изразат несогласување со ’јаките патриоти‘ во власта.

Затоа, доколку разбирате српски, ви препорачувам да го погледнете следниот документарен филм од 2006 година:
Напомена: филмот е доста потресен, оти ќе ве поттикне на размислување!

Повеќе информации за Ќурувија. Меѓу другото, сега се смета за херој и борец за слободата на изразување, а неговото име го носи и една улица во Белград.