Неандерталци, научници и дивјаци

Го препорачувам октомврискиот број на хрватското издание на Нејшнал џиографик (National Geographic Hrvatska, listopad 2008) кое од неодамна го има во македонските трафики (240 денари). Прво, заради одличната сторија за реконструкцијата на изгледот на светлооката и црвенокоса неандерталка (на сликата), како и за сторијата за откривањето на неандерталците во Крапина во 1899 година.

Тогаш од општината го викнале докторот по геологија да ги провери остатоците на местото каде што копале песок.. и веднаш ја прекинале таа економска активност кога се потврдило дека навистина има фосили. А кај нас кога во 2005 година во рудникот Суводол најдоа фосилизирани остатоци од мастадонт, копањето на истото место не ни прекина, со што веројатно во печките на РЕК Битола се изгорени многу други фосили.

Rekonstrukcija Kennis &Kennis Rekonstrukciju snimio Joe McNally

Во истиот број многу интересни се и репортажите за загрозените китови, племето што живее на дрвјата и автопатот низ Индија.

Што бидна со „Куќата на стравот“ или „Замокот“?

Од Зомбификација дознав дека имало пожар во таканаречената „Куќа на стравот“ или како што Жарко ја нарекува „Замокот“. Куќата требаше да служи како ликовна галерија. Дали Сител ја нарекува „собиралиште на наркозависници“ по инерција? Колкава е штетата? Ако треба да се руши опожареното, кој „предузимач“ ќе „омасти брк“?

Првиот (!?) македонски веб-стрип: Светот на Владо

Конечно, еден македонски автор ја користи приликата што ја дава интернет и започна со објавување веб-стрип.

Се работи за уметникот Владо Јаневски чии иронично-автобиографски стрипови, на англиски јазик, може да се најдат на неговиот блог. Досега има објавено неколку каиши, кои ги нарекува „стрип-колумни“ „Во светот на Владо“:

• Запознавање
• Важни работи
• Долг кон Буш
• Љубопитност
  

Иако вицот во пола од стриповите зависи од својствата на англискиот јазик (на пр. тоа што името Буш значи „грмушка“), сепак би предложил авторот да објави и македонска верзија.

Воедно би сакал да предложам да се додаде категорија „Стрип“ во официјалната таксономија за постови на Блогерај.

Коњите и цивилизациите

Во коментар на постот „Македонците се поголеми коњољупци од Бугарите“, Коин изјави:

Според мене нема народ кој не ги почитувал коњите во минатото, имајќи во предвид дека истите биле најквалитетно превозно средство, воено орудие и оридие за работа. Така да сите народи на светот биле коњољупци со исклучок на староседелните Американци кои не знаеле за коњи

И само не знам дали во Австралија имало коњи пред да дојдат Европјаните. Иначе коњот е универзална придобивка на цивилизацијата.

Коин, се согласувам дека коњите биле средство и симбол на моќ за сите култури кои ги познавале. Да се чува воен коњ било (и е) многу скапа работа, така што критична маса на богатство која доаѓа од општите економски услови во заедницата била основа за вклучување на коњот во воената машинерија (двоколки, коњаница).

Во однос на распространетоста на коњите, претколонијална Австралија и цела Океанија биле без коњи, а би рекол и субсахарска Африка.

Инаку коњите потекнуваат од Америка. Среќа што дел од нив се преселиле во Азија и Европа пред да дојдат предците на Индијанците, кои ги изеле сите коњи, камили, мамути таму. Во предисторијата коњот бил деликатес и во Европа.

Не се согласувам дека коњот е универзална придобивка на цивилизацијата (= култура способна да гради градови), не само поради неодминливите американски цивилизации, туку и поради тоа што скоро сите антички цивилизации почнале без коњи. Главен погон биле човечките мускули.

Во Сумер, Египет, кај реката Инд цивилизацијата започнала пред „официјалното“ припитомување на коњите од страна на номадските (= нецивилизирани) жители на степите во Средна Азија.

Мислам дека во Египет коњите стигнале впрегнати во двоколките на Хиксите во време на првата индоевропска преселба/инвазија, па потоа биле прифатени како дел од локалните култури. Слично и во Индија. Во Сумер, односно Месопотамија имале припитомени магариња пред да им дојдат слични коњаници.

Фридом хаус: Македонија последна во Европа за слобода на здружување

Неодамна објавениот извештај на Фридом хаус за состојбата со слободата на здружување укажува дека ова право се нарушува низ целиот свет во последните четири години, бидејќи „владите преземаат пресметани активности да ги ограничат невладините организации, групите за човекови права и независните синдикати“.

Целиот извештај е достапен под наслов „Слободата на здружување под закана“ (Freedom of Association Under Threat, ПДФ од 1,03 МБ).

Во извештајот се користи скала од 0 до 12 да се оцени состојбата во разни земји. 0 е најлошо и е карактеристично за тотално распаднати системи како Сомалија или диктатури како Саудиска Арабија, а 12 е најдобра оценка и се однесува на земји во кои државата обезбедува граѓаните несметано да си го користат правото на здружување, како на пр. во Шведска или Финска.

Македонија и Турција имаат најниска оценка во Европа - 7, што на глобално ниво е само малку полошо од Замбија и Сијера Леоне, кои имаат 8.

Десекуларизација: МВР има светец!?

Од една вест за владиката Иларион (оној што се залага жените да немаат право да располагаат со своите тела) дознав дека тој на 8.11.2008 „по покана на началникот на СВР – Штип г. Звонко Каширски, присуствуваше на Патронот и Заштитник на Македонската полицијата светиот великомаченик Димитриј како и на свеченото отварање на Прес-ценатарот на СВР – Штип.“

Немам чуено за реакции на припадници на полицијата што не се православни христијани на тоа што официјални органи наметнале религиозен карактер на оваа институција која треба да им служи на сите граѓани. А башка за реакции од граѓаните и други релевантни тела.

Внимавајте дека има разлика меѓу тоа што во некоја религија постои светец заштитник на дадена професија и тоа институција да си постави светец од една религија. На пример, едно е ако Католичката црква на 1 мај го слави Св. Јосип Работникот (хрв. Sv. Josip Radnik) како заштитник на работниците, а друго е ако што знам, некој синдикат или министерство за економија или труд го прогласи светецот за свој. Со второто јасно се става на знаење дека припадниците на таа организација се припадници само на таа и таа религија.

Иронично е што најголемо дело на одбраниот светец е легендата дека по својата смрт им помогнал на Византијците кои зборувале грчки да го одбранат Солун од Словените од чиј јазик потекнува денешниот македонски. Во македонските цркви иконите најчесто го прикажуваат Св. Димитриј на коњ како победува еден брадест варварин. Потомците на токму тие варварските напаѓачи сепак се населиле околу тој град во доволна мерка за после некој век Св. Кирил и Методиј да го знаат словенскиот јазик - кој не ја знае приказната од „Панонски легенди“, срам да му е, но ова е веќе преобемна дигресија.

Исто така, радо би дознал што мисли владиката Иларион и кој е ставот на МПЦ за појавата жени да имаат проблеми на работа заради тоа што се трудни. Нели би било одлична тема за новинарско прашање?

Упатства во видео-формат

Го поздравувам појавувањето на упатства за бркање разни работи во видео-формат на македонски јазик. Мислам дека тоа е важен придонес за развојот на толку потребните локални е-содржини. Досега знам за две:

• Автоматско додавање на лиценца од Криејтив комонс во ПДФ-документ
  
• Финти за полесно блогирање преку Блогерај (кмкт)

Графитари

Ми упадна в очи написот во „Шпиц“ за најавената акција за отстранување на графити од страна на општините, закажана за 21 ноември 2008 година, која ќе биде платена со пари на граѓаните од општинските буџети. При тоа како примери за графити се наведуваат оние неколку подуховити од Скопје, па дури се потенцира дека:

Нов момент е што веќе не се испишуваат политички графити, а пред десетина години тоа било честа појава, што не било добро.

Мојот впечаток е дека младешки графити се сепак малцинство и дека низ Скопје доминираат остатоци од политичките пораки од најразлични поранешни избори. Некои се сеуште читливи, а некои се дополнително вандализирани од спротивниот табор да не може да се прочитаат, при што буквите се направени како ишкртани коцки.

Со оглед на тоа што таквите графити, како и плакатите, се форма на рекламирање, мислам дека општините може во голем број случаи да идентификуваат кој се рекламирал со нив, и да побараат отштета за отстранување од соодветните политички партии или политичари. Така ем ќе се заштедат пари од граѓаните, ем ќе се укаже дека нема привилегии за политичката елита, наспроти младите креативци.

Женомрството без одговор од државата

Најидикативно во врска со неодамнешниот црковен напад против правото на жените да располагаат со своето тело олицетворен во текстот „Беседа против абортусот“ е отсуството на реакција од државата, која ако е секуларна треба да ги брани ваквите фундаментални права на граѓаните.

Имаше реакции од експерти и од невладините организации, при што особен впечаток ми оставија прашањата на Жарко Трајаноски:

...на православните борци за правата на ембрионите би им поставил неколку прашања. Ако се толку убедени дека животот на човекот почнува по зачнувањето, зошто тогаш го слават како Рождеството Христово денот кога Исус излегол од утробата на мајка му? Зошто не ги слават своите родендени на денот на зачнувањето, туку на денот кога „дошле на свет“? Ако и ембрионот е дете со право на живот, зошто тогаш нема ниту право на крштевка ниту право на црковен закоп?

но како што посочи Мирјана Најчевска во коментар кај Фемгерила (кмкт):

Ниту една пратеничка не стана и не реагираше на ова. Не се возбуди женското лоби во Собранието на РМ. Не се возбуди ниту една од комисиите за родова еднаквост формирани во општините. Не се возбуди ниту посебниот сектор за родова еднаквост во МТСП. И не се притисна црвеното копче кај народниот правобранител кој наводно има посебна задача да внимава на можна дискриминација.

Сличното го забележа и Горан Михајловски од Вест (кмкт):

Се потепаа жените да имаат квота во Парламентот. Не слушнав дека некоја од нив излезе да ги брани женските права. Утре можеби истиот владика ќе побара забрана на абортусот. А тие ќе го поддржат затоа што така ќе им каже партијата.

Не е ни чудо што во последните три години Светскиот економски форум бележи константен пад на индексот на рамноправност меѓу жените и мажите во Македонија (кмкт).

Големата слика (The Big Picture)

Големата слика е неодамна отворен блог кој обработува општествени теми на интересен начин и со комбинирање информации од разни извори.

Борба против корупцијата преку е-власт

Интернеш’нал хералд трибјун вчера објави пофален напис (Fighting corruption through e-government) за проектите за е-влада кои УСАИД ги спроведува во Македонија (на англиски).

Линкот го пријавив и на Кајмакот, можеби (и) таму ќе се развие дискусија на темава. А ако ви се допаѓа може и да го гласате (да влеземе во денешниот филм на браќата Американци).

Како нè признава Кенија?

Во сите муабети во врска со американските претседателски избори и судбината на Македонија по нив, еден податок ми недостасува:

• Под кое име нè  има признаено Кенија?

Нели Барак Обама е по потекло од таа земја, во која живее и баба му по татко, кој е починат.

Дали ставот на (како што велат во дијаспората) „стари крај“ ќе влијае на неговата надворешна политика не знам, но навистина е штета што списокот на земји што ја признале Македонија под уставно име Министерството за надворешни работи го има прогласено за класифицирана информација, па не е достапен за јавноста ниту со примена на Законот за слободен пристап до информации од јавен карактер.

Таквата долгогодишна пракса на нетранспарентност оневозможува и да им заблагодариме на пријателите, ама можеби причината за тоа е да им се отежни работата на грчките дипломати кои одат по светот директно да ги промовираат своите интереси при букирањето летови.

Страв од сиромаштија

Поттикнат од очекуваните последици на тековната светска економска криза, Џон Долан на Егзајл објави „Упатство за нови сиромаси“ (Tips for New Paupers).

Еве и линк до постар есеј под наслов „Што е сиромаштија?“ од Џо Гудвин Паркер, исто така врз основа на американско искуство.

Обата текста се особено корисни за сваќањето на неколку работи - дека сиромаштијата не е божја казна за мрза и дека во такви околности може секој да упадне, а и за подигање на емпатија за луѓето во такви услови, услови кои многу влијаат на личноста и однесувањето.

Автоцензура на Саут Парк за Франција

Ако сакате да гледате цели епизоди од официјалниот веб-сајт на Саут Парк во Франција, наместо флеш-плеер во поп-ап прозорчето се појавува следното известување:

Не пишува зошто е применета автоцензура во однос на посетителите од доменот .fr. 

Линкот за клипови на француски води кон сајт на МТВ.

Забелешка: достапноста на епизодите на времето ја најави Калина.

Шутинг вор

Париз, 23.11.08 - Денес во книжарница видов француско печатено издание на стрипот „Шутинг вор“ (Shooting War). Го имав подзаборавено, а за него првобитно дознав од Вајерд пред две години. Името е игра на зборови од англискиот јазик и може да се преведе како војна со пукање и/или снимање.

Стрипот комбинира политика, научна фантастика и анализа на медиумите. Успешно.

Наградно прашање: Зошто досега се нема појавено македонски веб-стрип?

Париз: Улични протести против кратење на буџетот за образование

Во неделата низ париските улици се одржаа протести против одлуките на Владата на Р. Франција да се скратат средства за образование, а истовремено Владата дава пари од буџетот за банки под изговор дека се помага во средување на финансиската криза.

 На настанот учествуваа разни политички партии, синдикати и други главно левичарски групи. Интересно ми беше што составот на учесници беше многу разновиден и по пол и по возраст, а се обидов да ги документирав разните техники на ширење на пораки со ова мало видео:

 Меѓу другото, текстови од песните што се пееја и слоганите беа делени на учесниците, имаше и групи од барабанџии (купечки и направени од канти), а најинтересна и ефективна форма на транспаренти ми беа балоните. Од логистика, имаше и комбиња што продаваа сендвичи на учесниците, како и друга логистика. Маршот траеше со километри, низ повеќе главни булевари на Париз.

Всушност, најефективно изразно средство достапно на индивидуален човек ми се чини дека беа ѕвонците за крави, како овие на сликата. Се слушаат ептен далеку и гласно. 

Слобода наместо страв (Freedom Not Fear) на 10 и 11 октомври

На 11 октомври, 2008 г. ќе се одбележи Меѓународниот ден на дејствување за демократија, слободен говор, човекови права, граѓански слободи; против цензура, масовен надзор, масовно задржување на податоци.

Меѓународниот ден на дејствување „Слобода наместо страв“ ќе се одбележи во сите европски главни градови и градови од целиот свет, како протест против целосното задржување на телекомуникациските податоци и против другите инструменти за надзор.

Сакаме да се потсетиме на историското достигнување на граѓанските права и слободите како наследство од Периодот на просветителството и да ја зајакнеме довербата во безбедноста на нашето слободно општество.

Македонија (под уставно име - прим. Ф.С.) се придружува на оваа меѓународна акција преку активности кои ќе се одржат во Скопје на 10 и 11 октомври;

• 10 октомври, 12:00-14:00 – Трибина „Посигурно ли е со камери“ Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје.
• 11 октомври, 12:00-14:00 Директна акција за подигање на јавната свест – Плоштад Македонија во центарот на Скопје.

Во тек на првиот настан (петок) реномирани правни и други експерти ќе одржат јавна дискусија, паралелно со активностите за дистрибуирање информации на студентите на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“.

Во текот на вториот настан (сабота) ќе се врши дистрибуција на летоци и постери, како и извадоци од Законот за заштита на личните податоци на Република Македонија. Ќе биде поставен штанд на кој граѓаните ќе може да добијат повеќе информации и ќе имаат можност да снимат изјави за нивното мислење за надзорот, што потоа ќе бидат објавени на интернет.

Акцијата ќе се организира во центарот на главниот град од страна на Фондацијата Метаморфозис, Дирекцијата за заштита на личните податоци, Форумот на студенти на европско новинарство, Фондацијата Институт Отворено Општество - Македонија, Европското здружение на студенти по право во Македонија, Младинскиот Образовен Форум, Македонскиот центар за европско образование и Интернет хотлајн провајдерот Македонија.

Извор: Метаморфозис.

Придружете се на трибината или на плоштад, а може да помогнете и со тоа што ќе го препратите линкот до ваши познаници, или ќе гласате за него на Кајмакот.

Семејно стебло, а не „фамилијарно дрво“

За онаа реклама на ТВ кога покажуваат бастун со препорака да не дозволиме да не биде тоа нашето „фамилијарно дрво“.

Покрај тоа што зборот „стап“ во македонската култура има сосем определена симболика и значење некомпатибилна со целта на рекламата, користењето на буквален превод на англискиот израз (family tree) за нешто што си постои сосем убав македонски--семејно стебло--делува дополнително одбивно.

Кога веќе Владата на Република Македонија троши неброени милиони евра за реклами, би требало да се потруди барем квалитетот на македонскиот јазик во нив да биде како што треба. Сепак, тие агенциите што профитираат од буџетот може да споделат дел од профитот, цените на лектура по страница се доста прифатливи.

Фушерајот со парите на граѓаните е двоен фушерај, особено за производ од професионалци кои сакаат да ја пикаат придавката „креативно“ како дел од титули.

Како помина Денот на слободен софтвер во Скопје?

Фотографијата е од подготовките на најавените активности за Денот на слободен софтвер во Скопје. Снимени се активистите од Слободен софтвер Македонија, во придружба на колеги блогери и блогерки, како го распнуваат платното на кое дополнително се сликаше.

Фото: Филип Стојановски. Лиценцирана со лиценцата Криејтив комонс наведи извор 2.5.
Кликнете на неа за поголема верзија.

Ги поканувам присутните да ги споделат своите впечатоци од настанот, особено да видиме како испаднало колаборативното дело на крај.

Нова Македонија за лажните постхумни профили

Денешната Нова Македонија објави напис на Бисерка Велковска-Блажева насловен „Тоше и Александар Македонски воскреснати на „Фејсбук“?!“ поттикнат меѓу другото и од мојот пост „Морбидна покана“.

Како што е ред и професионално, побараа и добија дозвола да искористат содржини од постот. Написот е најавен и на насловната страница на печатеното издание (најгоре лево).